TRHaber
AST muhabiri Nur Ozer yazdı

“Doğum için hastaneye gitmekten çok korkuyordum. Gözaltına alınmamak için sancıların çoğunu evde geçirmeyi planlamıştım” diyor Ayse Kaya, Advocates of Silenced Turkey (AST) muhabirine verdiği röportajda. Gülen hareketine gönül vermiş pek çok anne gibi Ayse Kaya’nın hayatı da 2016’da Türkiye’deki sözde darbe girişiminin ardından kökten değişti. Gülen hareketinin destekçisi olan Kaya, kâr amacı gütmeyen bir kuruluşta çalışıyordu. Röportajda kuruluşun tamamen yasal olduğunu, kâr amacı gütmeyen kuruluşları denetleyen ilgili devlet birimine bağlı olarak faaliyet gösterdiğini ve habersiz devlet denetimlerine tabi olduğunu anlatıyor.
Türkiye Adalet Bakanlığı verilerine göre 750’den fazla bebek anneleriyle birlikte cezaevinde. Türk ceza mevzuatındaki 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16. maddesinin 4. fıkrası, hamile kadınların ve altı aydan küçük bebeği olan annelerin cezaevine konulmasını yasaklıyor. Ama bu kurallar Gülen hareketi destekçilerine uygulanmıyor. Bu zulüm yeni anneler ve yenidoğanlarla sınırlı değil; Türkiye’nin yeni kuşağını da etkiliyor. Türkiye cezaevlerinde 3.000’den fazla çocuk var. Büyüyen bu genç kuşak, cezaevlerinde ve mahkemelerde nice işkenceye ve zalimce uygulamaya tanık oldu. Bu süreçte anne babasını kelepçeli gören bir çocuğun çığlık attığına ya da hıçkıra hıçkıra ağladığına sıkça rastlanıyor. Annelerin bir kısmı yenidoğan bebeklerini yanlarında cezaevine götürmek, bir kısmı da onları gözyaşları içinde kendi anne babalarına bırakmak zorunda kalıyor. En kötüsü de anne ve babası cezaevine giren, akrabaları vasiliği üstlenmek istemediği için çocuk yurtlarına gönderilen çok sayıda çocuk olması. Aşağıdaki bağlantıdaki kısa videoda, babası cezaevinde olan, annesi de mahkemeye çıkarılıp tutuklanan küçük bir kız görülüyor. Saatlerce bekledikten sonra küçük kız bir köpekle konuşuyor, ona annesinin nerede olduğunu soruyor.
Gülen destekçilerini 2016 darbe girişimine bağlayan hiçbir kanıt şimdiye dek ortaya konmuş değil. Ama Erdoğan ve AKP rejimi için bunun hiçbir önemi yok. Tas (2017) makalesinde şöyle diyor: “Bir darbe girişimini püskürten AKP’nin toplanan kanıtları tek tek inceleyip 15 Temmuz’un gerçeğini ortaya çıkaracağını düşünmek akla yatkın olurdu. AKP ise bunun yerine olgulara açıkça burun kıvırdı; gerçeğin peşine düşülmesini engellemek ve başarısız darbeye dair anlatı üzerindeki tekelini korumak için çeşitli yollara başvurdu.” (s. 6) Darbeyi Gülen hareketi mensuplarının düzenlediğini varsaysak bile, yeni doğum yapmış anneleri ve yenidoğanları hapsetmeye izin veren hiçbir yasa yok. Gerçek ne olursa olsun değişmeyen bir şey var: Türkiye’nin cezaevleri ülkenin yeni kuşakları için işkence merkezine dönüşüyor.
Kaya gibi pek çok anne, neden hapsedildiğini tam olarak bilmeden Türkiye cezaevlerinde ağır koşullarda yaşıyor. Bütün bunların büyük bir yanlış anlaşılma olduğu ve yetkililerin eninde sonunda büyük bir hata yaptıklarını anlayacakları umuduyla yaşıyorlar. Bu yeni annelerle aynı umudu paylaşıyoruz; ne var ki Erdoğan rejimi Covid-19 salgınının yarattığı tehlikeye rağmen onları serbest bırakmak için bugüne kadar hiçbir adım atmadı. Annelerin yaşadığı onca travma ve zulmün yanında gözden kaçan çok önemli bir gerçek daha var: yeni annelerin ruh sağlığı. Doğum, bir kadının hayatında kimlik, fizyoloji ve beden açısından çok önemli değişiklikler getirir. “Bu değişiklikler ‘baby blues’ denen lohusalık hüznünden ‘doğum sonrası duygudurum bozuklukları’ olarak bilinen bir dizi duyguya kadar uzanır.” (“Emotions of Motherhood”, t.y., s. 0). Cezaevlerindeki kötü ruhsal ve fiziksel koşulların yanı sıra annelerin çoğu yeterli hijyenin olmaması, bebek bezi ve mama eksikliği, yenidoğanların beslenme ihtiyaçlarının göz ardı edilmesi gibi yoksunluklar çekiyor.
Cezaevindeki annelerin yanı sıra pek çok kadın, beklenmedik koşullar yüzünden gözaltına alınma ya da hapsedilme korkusuyla gizli yerlerde yaşamak zorunda kalıyor. Bu kadınların çoğu düzgün sağlık hizmetine erişemiyor, açlık ve yoksulluk çekiyor. Bugün pek çok Gülen hareketi destekçisi aileleriyle birlikte sivil ölüme itiliyor; birçoğu da denizaşırı ülkelerde yeni bir hayat kurma umuduyla canlarını tehlikeye atarak Meriç Nehri’ni geçip Türkiye’den göç etmek zorunda kaldı.
Kaynakça
All Things Baby. (t.y.). Erişim: https://www.unitypoint.org/waterloo/emotions.aspx
CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN. (13 Aralık 2004). Erişim: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5275.pdf
Tas, H. (8 Mart 2018). The 15 July abortive coup and post-truth politics in Turkey. Erişim: https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/14683857.2018.1452374?needAccess=true

